Stichting Geuzenverzet 1940-1945
Print    
Home

Contact

Links

Site Map

Disclaimer

Persinformatie

Donateur worden?



  
Geschiedenis      Geuzenmonument      Herdenken      Geuzenpenning      Stichting Geuzenpenning     
                                                     
Tweede Wereldoorlog

De eerste Geus die zich verzette tegen de Duitse bezetting was de Schiedamse onderwijzer Bernard IJzerdraat. Vijf dagen na de capitulatie in mei 1940 schreef hij zijn eerste Geuzenbrief, waarin hij Nederlanders opwekte zich niet bij de vreemde heerschappij neer te leggen. Zo maakten hij en zijn groep de geest wakker voor het georganiseerde verzet, wat in 1941 tot de eerste doodvonnissen leidde.

Groep IJzerdraat opgerold
De Groep IJzerdraat, die openlijk voor haar mening uitkwam en kleine sabotagedaden pleegde, werd nog geen jaar na haar ontstaan opgerold door verraad. Op 13 maart 1941 vielen vijftien Geuzen en drie leiders van de Amsterdamse Februaristaking voor het vuurpeloton op de Waalsdorpervlakte. Onder het zingen van Psalm 43 traden zij de dood tegemoet.

De dichter Jan Campert schreef naar aanleiding van deze executie zijn gedicht 'De Achttien Dooden'. Hiermee legde hij de basis voor onze vaderlandse verzetspoëzie. Op 12 januari 1943 vond hij de dood in het concentratiekamp Neuengamme.

Door verzet zijn levens gered
Slechts een klein deel van het Nederlandse volk heeft daadwerkelijk aan het verzet deelgenomen. Vele duizenden verloren hierbij het leven, maar honderdduizenden landgenoten werden gered. Zo zorgde het verzet in het laatste oorlogsjaar voor niet minder dan 300.000 onderduikers. Deze hulp kwam echter voor 110.000 van de 130.000 Nederlandse Joden te laat. De meesten waren toen al weggevoerd. Hetzelfde lot trof de Roma en Sinti in Nederland; slechts enkelen overleefden de vernietigingskampen.

Ook morele schade aan de vijand
De hulp aan onderduikers betrof vooral oud-militairen die met terugvoering in krijgsgevangenschap werden bedreigd, studenten die 'loyaliteit' met de Duitsers werd afgedwongen, mannen die in de Duitse oorlogsindustrie te werk dreigden te worden gesteld of die als dienstplichtigen bij de nazi-Arbeidsdienst moesten opkomen. Voor velen werden schuiladressen gevonden. Vervalsing van persoonsbewijzen en levensmiddelenbonnen, respectievelijk overvallen op distributiekantoren waren een noodzakelijk gevolg.
Door deze ontwikkeling begon ook de ondergrondse pers aan invloed te winnen. Er werden verzetsfondsen gevormd. Méér stakingen, sabotage van Duitse militaire objecten, aanslagen en andere gewapende verzetsactiviteiten volgden. Vooral de morele schade die de vijand werd toegebracht, was van grote betekenis.

Geuzen hebben vrijheidsvlam ontstoken
Hoewel de eerste Geuzen de strijd niet lang hebben kunnen volhouden - velen van de eerste groep vonden de dood of belandden in concentratiekampen - kunnen zij worden beschouwd als degenen die de vrijheidsvlam ontstaken en doorgaven. De Stichting Geuzenpenning zorgt er op haar beurt voor dat het vuur brandende blijft, ook bij de Nederlandse jeugd.



terug
      ©2007
      Stichting Geuzenverzet