Stichting Geuzenverzet 1940-1945
Print    
Home

Contact

Links

Site Map

Disclaimer

Persinformatie

Donateur worden?



  
Geschiedenis      Geuzenmonument      Herdenken      Geuzenpenning      Stichting Geuzenpenning     
                                                     
Factsheet Geuzenpenning 2017

GEUZENPENNING 2017

ALICE NKOM en MICHEL TOGUÉ

 

Heel weinig advocaten zijn in Kameroen, een land van zo’n 24 miljoen inwoners, bereid om homo’s, lesbiennes, biseksuelen en transgenders te verdedigen; twee van hen zijn Alice Nkom en Michel Togué. Ondanks ernstige bedreigingen gaan ze hiermee onverminderd door. Het gaat immers om één van de universele rechten van de mens: het verbod op discriminatie op grond van seksuele voorkeur.

Toch riskeren hun cliënten ondanks dit universele recht een celstraf van maximaal vijf jaar en een zware boete. Want in Kameroen wordt actief naar homo’s en lesbiennes gezocht op grond van artikel 347 bis van het Wetboek van Strafrecht. Dit artikel verbiedt seks tussen mensen van een gelijk geslacht. Het drinken van een glas Baileys kan daarbij al reden tot arrestatie zijn. Want, zo luidt de redenatie, Baileys is een vrouwendrankje en een man die dit drinkt moet wel homoseksueel zijn.

 

Ook een losse bewering van een ander of een enkel sms’je kan zo maar grond tot aanhouding zijn. Datzelfde geldt voor mannen die volgens de overheid een ‘typisch vrouwenberoep’ uitoefenen als kapper. Daarnaast worden homo’s en lesbiennes doelbewust door de politie in de val gelokt.

 

Volgens een rapport van Amnesty International uit 2013 (‘Making love a crime’) springt Kameroen er negatief uit als het gaat om arrestaties van homo’s en lesbiennes. Arrestanten worden volgens Amnesty geslagen, onderworpen aan vernederende onderzoeken en zonder aanklacht opgesloten in isoleercellen. Alice Nkom en Michel Togué zijn dit in hun dagelijkse praktijk regelmatig tegengekomen.

 

Alice Nkom is sinds 1969 advocaat in Douala, ze was de eerste advocaat met een donkere huidskleur in Kameroen.

Ze richtte in 2003 ADEFHO (L'Association pour la défense des droits des Homosexuels) op, een organisatie die opkomt voor de rechten van homo’s en lesbiennes in Kameroen. Het schrappen van het gewraakte artikel 347 bis is daarbij een van haar hoofddoelen. Daarnaast gebruikt ze dit artikel juist om haar cliënten vrij te krijgen. Want in de wetstekst staat dat er sprake moet zijn van een heterdaad en dat is vrijwel nooit het geval.

Alice Nkom ondervindt in haar werk veel tegenwerking van de overheid. Zo werd er gedreigd haar te arresteren nadat ze subsidie van de EU had gekregen. Verder is ze zonder aanklacht door de politie vastgehouden tijdens bezoeken aan haar cliënten. Daarnaast zijn er pogingen ondernomen om haar van het tableau te laten schrappen, om zo haar werk als advocaat onmogelijk te maken.

Begin 2011 verdedigde ze twee mannen die waren aangehouden omdat ze condooms en een glijmiddel hadden gekocht. ,,Dat was het enige bewijs dat ze homoseksueel zouden zijn,’’ zegt Nkom in het al eerder genoemde rapport van Amnesty International. ,,De rechter beval een anaal onderzoek. Vijf artsen weigerden aanvankelijk, omdat het een daad van marteling is en vernederend. Een arts voerde later het onderzoek toch uit.” De twee mannen werden veroordeeld tot zes maanden cel.

In 2013 verdedigde ze Jean-Claude Roger Mbede. Hij zat ondanks protesten van Human Rights Watch en Amnesty International al drie jaar in de gevangenis onder slechte omstandigheden omdat hij een sms naar een man had gestuurd. Vanwege gezondheidsredenen kwam hij vrij, later overleed hij. Naar aanleiding van deze zaak ontving Alice Nkom veel beledigingen en bedreigingen. Hoewel ze al in de 70 is, gaat ze door met haar strijd tegen discriminatie van homo’s, lesbiennes, biseksuelen en transgenders.

 

Michel Togué werkt vanuit de hoofdstad Yaoundé. Hij begon in 2003 met het bijstaan van homo’s nadat hij een man ontmoette die tevergeefs bij zes collega’s van Togué om hulp had gevraagd. In de jaren daarna is Togué, maar ook zijn vrouw en kinderen, veelvuldig bedreigd; anoniem maar ook openlijk. Verzoeken tot bescherming naar aanleiding van deze bedreigingen zijn door de politie en overheid afgewezen. Ook is er geen onderzoek naar gedaan.

Zijn gezin heeft het land door alle bedreigingen moeten verlaten, hijzelf blijft in Kameroen omdat Togué anders het gevoel krijgt dat hij de strijd voor een beter Kameroen heeft opgegeven.

In 2013 is zijn kantoor doorzocht waarbij zijn paspoort, laptop en vertrouwelijke informatie zijn verdwenen. De inbraak is nooit opgehelderd.

In 2015 leidde hij samen met andere mensenrechtenactivisten een mars voor Eric Lembembe, een man die zich ook inzette voor de rechten van homo’s en lesbiennes en thuis in 2013 werd gemarteld en vermoord. Zo’n driehonderd mensen namen hieraan deel onder het motto ‘Stop discriminatie, aanvallen en aanslagen op mensenrechtenactivisten in Kameroen’. Tijdens de mars werden T-shirts gedragen met teksten als ‘Mensenrechtenactivisten vechten voor leven, niet dood’. Na afloop sprak Togué in een openbaar debat over het belang van mensenrechten en de belangrijke rol die mensenrechtenactivisten hierin spelen.

Ook Togué heeft zich met hart en ziel ingezet voor de zaak van Roger Mbede die het gezicht werd van de campagne tegen discriminatie van homo’s. Hij heeft inmiddels tientallen cliënten in Kameroen met raad en daad bijgestaan.

Het harde en gevaarlijke werk van Alice Nkom en Michel Togué is zeker niet zonder resultaat geweest. Het aantal veroordelingen in Kameroen op grond van artikel 347 bis is de laatste jaren fors gedaald, er lijkt een kentering te hebben plaatsgevonden. Maar het artikel staat nog altijd zwart op wit in het Wetboek van Strafrecht.



terug
      ©2007
      Stichting Geuzenverzet